สมองก็เหมือนร่างกายที่ต้องการการออกกำลังให้แข็งแรง คล่องแคล่วฉับไว โดยเฉพาะเมื่ออายุมากขึ้น ยิ่งต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เพราะการทำงานของสมองสำหรับผู้สูงวัยเริ่มเสื่อมลง จนอาจเกิดภาวะเสื่อม และสูญเสียความทรงจำ หรือเกิดโรคอัลไซเมอร์
ในต่างประเทศพบว่า จะมีผู้ป่วยสมองเสื่อมจำนวน 1% ในคนที่มีอายุเกิน 60 ปี และจะเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าในทุก 5 ปี ดังนั้น เมื่ออายุมากขึ้น โอกาสเสี่ยงของการเกิดภาวะสมองเสื่อมยิ่งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
การป้องกันที่ดีที่สุด คือการรักษาความดันโลหิตให้ปกติอย่าให้มีไขมันในเลือดสูง ออกกำลังสมอง ไม่เครียด และเข้าร่วมสังคม จะช่วยกระตุ้นให้สมองทำงาน ไม่เสื่อมสภาพเร็ว
การออกกำลังสมอง หรือ นิว-โรบิคส์ (neurobics) ทำได้ง่าย ๆ โดยการใช้ประสาทสัมผัสของตนเองในวิธีใหม่ ๆ หรือลองเพิ่มองค์ประกอบที่ไม่คาดคิดขึ้นมาในกิจกรรมประจำวัน ตัวอย่างเช่น
ลองหัดใช้มือข้างที่ไม่ถนัดในการทำกิจวัตรประจำวันตอนเช้า เช่นหวีผมด้วยมือซ้าย ในกรณีที่ถนัดขวา หรืออาจจะลองแปรงฟัน กินอาหารเช้าด้วยมือข้างที่ไม่ค่อยใช้งานนั้น
v เวลาอาบน้ำ ลองหลับตาแล้วใช้มือคลำหาสบู่มาถูตัว
v ลองพลิกรูปที่อยู่บนโต๊ะ บนชั้นให้มันอยู่ในลักษณะกลับหัวกลับทาง
v เล่นเกมที่ต้องใช้สมอง เช่น หมากรุก หมากฮอส หรือคอร์สเวิร์ด
v หัดเข้าไปในสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย เช่น เข้าไปในตลาดนัดของชนกลุ่มน้อย หรือตลาดนัดเกษตรกรที่ไม่เคยรู้มาก่อนว่าจะเจอกับสรรพสำเนียงอะไรบ้าง
เมื่อมีโอกาสไปต่างประเทศให้ลองฝังตัวเองลงไปกับสภาพแวดล้อมที่ไม่คุ้นเคยอย่าง
เต็มที่ อาจจะไปในเมืองเล็ก ๆ ที่ไม่มีใครพูดภาษาเดียวกับเราเลย ลองชิมอาหารหรือเข้าพักในที่พักแบบโฮมสเตย์ก็จะช่วยให้ได้รับประสบการณ์ใหม่ เพื่อที่สมองจะได้ตื่นตัวอย่างยิ่ง
เมื่อทำบ่อยครั้งเข้าก็จะช่วยให้สมองเฉียบแหลมมากขึ้น และพร้อมที่จะต่อสู้กับปัญหาและความท้าทายใหม่ ๆ ที่จะมีเข้ามา เป็นการลดภาวะสมองเสื่อม และช่วยให้มีความจำดีแม้จะสูงอายุ
| 